Безэквівалентная лексіка: людзі, іх прафесіі і заняткі

Безэквівалентная лексіка: людзі, іх прафесіі і заняткі

  1. Абу́тнік – русск. обувщик.
    2. Абша́рнік – русск. помещик.
    3. Абыва́цель – (у царскай Расіі) пастаянны жыхар якой-небудзь мясцовасці.
    4. Апа́льшчык – русск. истопник.
    5. Антыква́р – збіральнік і прадавец прадметаў старадаўняга мастацтва.
    6. Ара́ты, рата́й – русск. пахарь.
    7. Апалаге́т – актыўны абаронца якога-небудзь вучэння, ідэі, парадкаў.
    8. Асве́тнік – русск. просветитель.
    9. Асна́ч, плытаго́н – працаўнік па сплаве лесу (русск. бурлак, сплавщик).
    10. Ахмістры́ня – аканомка.
    11. Аўтахто́н – абарыген.
    12. Ахо́ўнік – русск. охранник, хранитель.
    13. Багаты́р – той, хто мае многа грошай, маёмасці, багацей.
    14. Балаго́л – грузавы возчык.
    15. бабы́ль – адзінокі бессямейны чалавек.
    16. Бла́зан – шут, клоўн, весяльчак.
    17. Бляха́р – русск. жестянщик.
    18. Бо́ндар – майстар, які вырабляе драўляны посуд.
    19. Бо́нна – нянька-іншаземка, якая вучыла замежнай мове.
    20. Бра́мнік – русск. привратник.
    21. Бра́тавая – русск. жена брата.
    22. Буса́чнік – русск. багорщик.
    23. Вагаўшчы́к – русск. весовщик.
    24. Ва́спан, ягамо́сць – ветлівы зварот да асобы (русск. ваша милость).
    25. Ваза́к – русск. возчик, возница.
    26. Віж – русск. судебный исполнитель.
    27. Ві́сус – русск. сорванец, лоботряс.
    28. Гарба́р – майстар па вырабу скур.
    29. Граба́р – землякоп.
    30. Гі́цаль – 1) живодёр, 2) озорник.
    31. Гу́тнік – русск. стеклодел.
    32. До́йлід – архітэктар, зодчы.
    33. Дазо́рац – русск. смотритель.
    34. Дварэ́цкі – старшы слуга, які загадваў хатняй гаспадаркай.
    35. Далако́п – русск. могильщик.
    36. Дзядзькава́нне – звычай 17-18 стг. аддаваць дзяцей шляхты ў сялянскую сям’ю на выхаванне.
    37. Дзе́дзіч – спадчыннік дзедавага маёнтка.
    38. Жаўне́р (уст.) – салдат польскай арміі.
    39. Засе́льнік – русск. поселенец.
    40. Дзя́дзіна – дзядзькава жонка.
    41. Зло́тнік – русск. ювелир.
    42. Звая́дыш – зводнік, падбухторшчык.
    43. Інсурге́нт – паўстанец супраць урада.
    44. Кабе́та – замужняя жанчына.
    45. Кава́ль – русск. кузнец, каваліха – жонка каваля.
    46. Кажу́шнік – русск. тулупник.
    47. Каміна́р – русск. трубочист.
    48. Камо́рнік – спецыяліст па вымярэнні і землеўпарадкаванні. (русск. землемер).
    49. Капа́льніца – русск. копальщица.
    50. Капельды́нер – тэатральны работнік, які правярае білеты і сочыць за парадкам.
    51. Камерды́нер – пакаёвы слуга, лакей.
    52. Карабе́йнік – дробны гандляр, які насіў свій тавар па вёсках.
    53. Кво́лы – слабы, хілы, нетрывалы.
    54. Каржакава́ты – невысокі, шыракаплечы, крэпкага складу цела.
    55. Катры́ншчык – русск. шарманщик.
    56. Карса́р – марскі разбойнік, пірат.
    57. Кашча́вы – русск. костлявый.
    58. Клышано́гі – косолапый.
    59. Крэз – уладальнік незлічоных багаццяў (па імені надта багатага легендарнага цара Крэ́за).
    60. Краве́ц – майстар па пашыву адзення, краўчыха – 1) жонка краўца, 2) жанчына, якая займаецца пашывам адзення.
    61. Шаве́ц – майстар па пашыву абутку.
    62. Кра́мнік – русск. лавочник.
    63. Кіяскё́р – прадавец у кіёску.
    64. Кушне́р – русск. меховщик, скорняк.
    65. Ла́зеншчык – русск. банщик.
    66. Ліхвя́р – русск. ростовщик.
    67. Падло́ўчы, мыслі́вы – русск. охотник, егерь.
    68. Мы́тнік – русск. таможенник.
    69. назо́ла – надакучлівы чалавек.
    70. На́ймічка – русск. прислуга, служанка.
    71. Небажа́ты – русск. племянники, внучата.
    72. Немаўля́ – русск. младенец.
    73. Па-бла́зенску – русск. по-мальчишечьи
    74. Падсусе́д – квартырант.
    75. Падшыва́нец – русск. сорванец.
    76. Пакаё́ўка – работніца, якая прыбірае пакоі.
    77. Пакі́дзішча – пакінуты кімсьці чалавек.
    78. Паклё́пнік – русск. клеветник, ябедник.
    79. Палясо́ўшчык – ляснік.
    80. Памажне́ць – набраць вагі (русск. пополнеть).
    81. Паплаўні́чы – палявы стораж.
    82. Пляба́н – русск. 1) настоятель католического монастыря. 2) ксёндз.
    83. Про́башч – русск. католический священник.
    84. Празо́рца – русск. ясновидец.
    85. Прайдзісве́т – русск. проходимец, пройдоха.
    86. Пра́лля – русск. пряха.
    87. Про́жар – русск. обжора.
    88. Пры́від, здань, фанто́м – русск. призрак, привидение.
    89. Прыдо́мак – русск. приставка к фамилии.
    90. Пры́хадзень – прышэлец, прыблуда, не тутэйшы чалавек.
    91. Пустэ́льнік – чалавек, які па рэлігійных меркаваннях пасяліўся ў бязлюдным месцы і не жадае мець зносін з людзьмі (русск. отшельник, пустынник).
    92. Пясту́н – русск. 1) баловень, 2) неженка.
    93. Пасэ́сар (уст.) – арандатар маёнтка, фальварка.
    94. Пятнасто́ўка – русск. пятнадцатилетняя девочка.
    95. Рабаўні́к – той, хто разбоем адбірае што-небудзь, грабежнік.
    96. Радзі́на – радня, сям’я.
    97. Ра́дца – русск. советник.
    98. Раме́снік – русск. ремесленник.
    99. Рамі́знік – фурман, які перавозіў людзей, а таксама экіпаж з фурманам.
    100. Ратава́льнік – русск. спасатель.
    101. Рахункаво́д – русск. счетовод.
    102. Раць – русск. войско, ратнік – русск. воин.
    103. Руплі́вец – русск. прилежный, старательный человек.
    104. Рызыка́нт – русск. дерзко отважный человек.
    105. Са́льнік – гандляр салам.
    106. Самату́жнік – чалавек, які робіць вырабы ўручную, адзін. (русск. кустарь).
    107. Само́тнік – русск. отшельник, затворник.
    108. Свая́к – русск. родственник.
    109. Све́дка – русск. свидетель.
    110. Свята́р – русск. священник.
    111. Се́кар – русск. рубщик.
    112. Ска́рбнік (уст.) – русск. казначей.
    113. ска́ржнік – русск. жалобщик.
    114. Скна́ра – русск. жадина.
    115. Скуралу́п – русск. живодёр.
    116. Смяця́р – русск. мусорщик.
    117. Спавяда́льнік – русск. исповедник.
    118. Спадкае́мец (уст.), спадчыннік – русск. наследник, преемник.
    119. Спажыва́льнік, спажыве́ц – русск. потребитель.
    120. Справаво́д – русск. делопроизводитель.
    121. Ста́йнік (гіст.) – русск. конюший.
    122. Стальма́х, стэ́льмах – майстар, які робіць калёсы. (русск. тележник, колёсник).
    123. Старцава́ць – русск. просить милостыню.
    124. Ста́рац – 1) жабрак, 2) стары чалавек.
    125. Страха́р – русск. кровельщик.
    126. Стрые́чны – русск. двоюродный.
    127. Сты́рнік (уст.) – русск. рулевой, кормчий.
    128. Суайчы́ннік – русск. соотечественник.
    129. Сяве́ц – русск. сеятель.
    130. Тапе́лец – русск. утопленник.
    131. Тлума́ч – русск. толмач, толкователь.
    132. Тубы́лец – русск. туземец, абориген.
    133. Туля́га – русск. скиталец, бесприютный человек.
    134. Тынко́ўшчык – русск. штукатур.
    135. Ула́н – салдат ці афіцэр коннай арміі.
    136. Ха́барнік – русск. взяточник.
    137. Хава́льнік – русск. хранитель.
    138. Хада́йнік – русск. ходатай.
    139. Хлапе́чнік – русск. мальчишник.
    140. Хці́вец – русск. жадина, хцівы – жадный.
    141. Целяпе́нь – русск. неуклюжий человек.
    142. Цыру́льнік – русск. парикмахер.
    143. Цясля́р – русск. плотник.
    144. Цягаві́ты – здольны многа і цяжка працаваць.
    145. Чаля́днік – русск. подмастерье, ученик (ремесленника).
    146. Чэ́лядзь (уст.) – дваровыя людзі, слугі.
    147. Ша́бас – русск. шабаш.
    148. Чаба́н – пастух авечага статку.
    149. Шале́нец – русск. безумец.
    150. Шаляні́ца – русск. чудак, своевольный человек.
    151. Шклава́р – русск. стекловар.
    152. Шкляр – русск. стекольщик.
    153. Шмараво́з – русск. неряха, замарашка.
    154. Шпег (разм.) – шпион, сыщик.
    155. Штука́р – 1) фокусник, 2) изобретатель, 3) затейник, шут.
    156. Шукальнік – русск. искатель.
    157. Ю́да – русск. иуда, предатель.
    158. Ятро́ўка – русск. невестка (жонка аднаго брата ў адносінах да другога).
    159. Сепараты́ст – прыхільнік адасаблення нацыянальнай меншасці.
    160. Жонд (польск.) – урад.
    161. Брэцё́р – заўзяты дуэлянт.
    162. Фельд’е́гер – ваенны кур’ер.
    163. Магна́ты – уладальнікі буйных маёнткаў у ВКЛ і РП.
    164. Архіва́рыус – загадчык, супрацоўнік архіва.
    165. Бай – багач, кулак у Сярэдняй Азіі.
    166. Бай – міфічная істота, якая мае байкі.
    167. Вірлаво́кі – з вялікімі ввытарашчанымі вачамі.
    168. Дылета́нт – чалавек, які займаецца навукай або мастацтвам без спецыяльнай падрыхтоўкі, хто мае павярхоўнае знаёмства з якой-небудзь галіной ведаў.
    169. Дысідэ́нт – 1) чалавек, які адкалоўся ад пануючага ў краіне веравызнання. 2) чалавек, не згодны з дзяржаўнай ідэалогіяй, іншадумец.
    170. Ерэты́к – праціўнік рэлігійнага вучэння.
    171. Жарнасе́к – чалавек, які робіць жорны.
    172. Зало́ўка – сястра мужа.
    173. Ізго́й – 1) У старажытнай Русі – чалавек, які стаціў сувязь са сваёй сацыяльнай групай, напрыклад, халоп, які выкупіўся на волю, купец, які разарыўся. 2) чалавек, якога выраклася грамадства, адшчапенец.
    174. Масці́ты – паважаны, заслужаны.
    175. Ме́нтар (устар.) – настаўнік, выхавацель.
    176. Мецэна́т – багаты апякун навук і мастацтваў.
    177. Му́ляр – 1) пячнік, 2) будаўнік, які ўзаодзіць будынкі з уэглы або каменю.
    178. Начо́тчык – той, хто многа чытаў, але засвоіў прачытанае павярхоўна, механічна.
    179. Пані́ч – малады панаў сын.
    180. Парцье́ – служачы гасцініцы, які абслугоўвае настаяльцаў (выдае ключы, прымае пошту і інш.)
    181. Педа́нт – той, хто залішне строга прытрымліваецца дробязных, фармальных патрабаванняў (у працы, жыцці).
    182. Пігме́й – 1) чалавек нізкарослага племені ў Афрыцы. 2) пра чалавека надта малога росту. 3) пра нікчэмнага чалавека.
    183. Пілігры́м – 1) даўней – вандроўны багамолец, паломнік. 2) вандроўнік, падарожны.
    184. Плебісцы́т – усенароднае галасаванне, рэферэндум.
    185. Пляя́да – група выдатных дзеячаў у галіне навукі, культуры і інш. адной эпохі.
    186. Пражэкцё́р – той, хто займаецца складаннем неабгрунтаваных, нязбытных праектаў.
    187. Праро́к – прадказальнік будучыні, вяшчун.
    188. Пратэжэ́ – асоба, якой спрыяюць, аказваюць пратэкцыю.
    189. Пра́шчур – далёкі продак.
    190. Прыса́дзісты – 1) невысокага росту, каранасты. 2) нізкі, але шырокі, тоўсты (прысадзісты дубок).
    191. Ры́мар – майстар, які займаецца вырабам раменнай вупражы.
    192. Рэнега́т – чалавек, які адмовіўся ад сваіх поглядаў і перайшоў у лагер праціўніка, здраднік.
    193. Серадо́льшы (дыялект.) – сярэдні ў сям’і па ўзросту (серадольшы сын).
    194. Сінеку́ра – пасада, якая не вымагае вялікіх працоўных затрат, але добра аплочваецца.
    195. Сноб – чалавек, які прэтэндуе на вытанчаны густ, манеры, асобую інтэлектуальнасць.
    196. Со́лтыс – сельскі стараста.
    197. Смалаку́р – той, хто здабывае з хвойных дрэў, карчоў.
    198. Уві́шны – жывы, спрытны.
    199. Узурпа́тар – прыгнятальнік, той, хто незаконна захапіў уладу.
    200. Фарысе́й – крывадушнік, ханжа.
    201. Фаталі́ст – чалавек, які верыць у непазбежнасць лёсу, прадвызначанасць.
    202. Фацэ́тны – камічны, забаўны.
    203. Ціву́н – наглядчык за працай сялян у памешчыка ў часы прыгону.
    204. Цнатлі́вы – нявінны, строгі ў маральных адносінах.
Posted on: 29.11.2018Varvaryshka

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны. Неабходныя палі пазначаны як *